مقاله پرنده شناسی

مقاله پرنده شناسی

پرنده باز
مشخصات و ریشه واژگانی:‏
پرنده بزرگ تیز با منقار برگشته و محکم و دندانه دار که انواع گوناگونی دارد و ماده ‏بعضی از انواع آن را برای شکار تربیت می کردند.‏
کلمه باز به معنی پرنده معروف( باید از ‏vaza‏ به معنی پرنده مشتق باشد که آن هم از مصدر ‏اوستایی ‏vaz‏ به معنی پریدن مشتق است.‏
صورت پارسی این کلمه را ‏baz‏ د انسته اند و پهلوی را ‏baz‏ و ‏bac‏ یا ‏baj‏ .‏
هم چنین در فرهنگ فارسی به پهلوی صورت دیگری نیز برای نامیدن این پرنده در زبان ‏پهلوی پیشنهاد شده است. با تلفظ ‏caxyvak , cihrap‏ که بنظر میاید این تلفظ با واژه ‏‏(چرغ) مناسب تر باشد و احتمالاٌ نوعی خلط معنی و لغزش روی داده است. آنچه مسلم ‏است در متن پهلوی بندهش این کلمه چنان که گذشت ‏baj ,‎یاbac‏ ثبت شده است.۳‏
باز را در زبان عربی(بازی) و(صفر) گویند. و آن را به نام شهیاز و قوش هم می خوانند.‏

نوشتارهای پهلوی:‏
در کتاب بندهش دو بار از باز سپید سخن رفته و در هر دو مورد جزو آفریده های اهورایی ‏قلمداد شده است که به سود مردمان علیه( مار پردار) می جنگد:‏
‏…. مار پر دار اگر سایه بر کسی(از) مردم افکند، میرد و دادار باز سپید را برای از میان بردن ‏ان مار آفریده است که چون آن مار پر دار شود و به زیر پرتو خورشید رود تا سایه بر مردم ‏جاندار افتد تا می رند، باز سپید به کارزار آن مار رود و بدو ( آن مار) کشته شود. اگر ‏پیروزی باز را باشد. مار کشته شود، اگر مار چیره شود باز را کشد، اگر هر دو هم زور شوند ‏هر دو به یکدیگر پیچیده شوند، مرده بر زمین افتند.۱‏

نوشتارهای پهلوی:‏
در کتاب بندهش دو بار از باز سپید سخن رفته و در هر دو مورد جزو آفریده های اهورایی ‏قلمداد شده است که به سود مردمان علیه( مار پردار) می جنگد:‏
‏…. مار پر دار اگر سایه بر کسی(از) مردم افکند، میرد و دادار باز سپید را برای از میان بردن ‏ان مار آفریده است که چون آن مار پر دار شود و به زیر پرتو خورشید رود تا سایه بر مردم ‏جاندار افتد تا می رند، باز سپید به کارزار آن مار رود و بدو ( آن مار) کشته شود. اگر ‏پیروزی باز را باشد. مار کشته شود، اگر مار چیره شود باز را کشد، اگر هر دو هم زور شوند ‏هر دو به یکدیگر پیچیده شوند، مرده بر زمین افتند.۱‏

نماد و جایگاه در اساطیر ملل:‏
باز مانند اغلب پرندگان نوع خود، با چنگال های خمیده اش نماد ربا خواری، زیاده خواهی ‏و سلطه طلبی است از آنجایی که باز ماده از باز نر قویتر و ماهرتر است به همین جهت نشان ‏دهنده یک زوج زن سالار نیز هست. در عهد قدیم به دلیل اخلاقیات رایج در آن دوره، ‏نقش یک باز روی پشت دست علامت اشرافیت و برتری بود( قوش را ببیند) باز پرنده ‏شکاری و مهاجم است و گاه نشانه قضیت است. در چین باستان، باز مسخ کبوتر چاهی ‏است و علامت پاییز، فصل شکار و در عین حال فصل زندگی دور افتاده و بی رفت و امد. ‏در ضمن باز، در ارتباط با لاک پشت بود، چنانچه در جه- جینگ یاد داد. در مصر باز، ‏پرنده ای هوروس بود بنابراین علامت خورشیدی بود. باز هم مانند عقاب نماد قدرت ‏خورشید بود. یونانیان و رومیان در باز نشانه ی خورشید می دیدند.۱‏
مصریان و یونانیان این مرغ را مقدس می دانستند به حدی که اگر کسی سهواٌ او را می ‏کشت خطای عظیمی نموده بود لکن قوم یهود به موافقت شریعت او را یکی از حیوانات ‏نجسه می دانشتند۲ در گذشته باز را برای شکار تربیت می کردند و در زمان ساسانیان برای ‏شکار کسی را به باز داری می گرفتند۳ ‏
پرنده ای است معروف و مشهور که سلاطین و اکابر شکار فرمایند.۴‏
در قدیم شهرها را برصورت چیزها می ساختند، چنانکه شهر (شوش) بر صورت باز ساخته ‏شد. در قدیم پادشاهان به هنگام صید برای شکار پرندگان از باز استفاده می کردند از این ‏رو تربیت باز خود فنی عمده و از لوازم سلطنت به حساب می آمده است.۱‏

داستان صوفیانه:‏
در اسرار نامه عطار، از باز سپید شاهانه ای سخن رفته که بر سرای پیر زنی فرود می اید و پیر ‏زن پر و بال او را می کند و به چنگال و منقار او آسیب می رساند:‏
مگر باز سپید شاه برخاست بشد تا خانه ان پیر زن راست
و در کشف المحجوب هجویری به همین داستان اشاره شده است:‏
ولامحاله چون باز ملک بر دیوار سرای پیرزنی نشیند پر و بالش ببرند.‏
این حکایت به سایر متون صوفیانه نیز راه یافته است.‏

مقاله پرنده شناسی
5 از 1 رای


این فایل با کیفیت عالی آماده خرید اینترنتی میباشد. بلافاصله پس از خرید، دکمه دانلود ظاهر خواهد شد. فایل به ایمیل شما نیز ارسال خواهد گردید.

00.5 در انبار موجود است

راهنمای خرید:

  • لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.

اولین نفر باشید

نظر شما