مقاله نقد و برسی آزادی اقتصادی در نظام سرمایه داری

مقاله نقد و برسی آزادی اقتصادی در نظام سرمایه داری

نقد و برسی آزادی اقتصادی در نظام سرمایه داری

چکیده‌
این‌ مقاله‌ با تعریف‌ آزادی‌ اقتصادی‌ از دیدگاه‌ نظام‌ اقتصاد لیبرال‌ – سرمایه‌ داری، آغاز و با بیان‌ پیشینه‌ تاریخی‌ آن‌ همگام‌ با سیر تحولات‌ ایده‌ سرمایه‌ داری‌ در عرصه‌ اندیشه‌ و عمل، ادامه‌ یافته‌ است.

تبیین‌ عمده‌ترین‌ دلائل‌ طرفداران‌ آزادی‌ در عرصه‌ اقتصاد در این‌ نظام‌ و نقد و بررسی‌ و تحلیل‌ تئوریک‌ آن، محورهای‌ اصلی‌ نوشته‌ را بخود اختصاص‌ داده‌ و در ادامه، با تحلیل‌ عملکرد نظام‌ سرمایه‌ داری‌ در بعد آزادی های‌ اقتصادی، سامان‌ یافته‌ و به‌ ارائه‌ ناکارآمدی های‌ ایده‌ «آزادی» لیبرالی‌ در اقتصاد در زمینه‌ رشد همراه‌ با عدالت‌ اقتصادی، پرداخته‌ است.

نظام اقتصاد سرمایه داری

پیشینه‌ تاریخی‌ نظریه‌ آزادی‌ اقتصادی، تبیین‌ عمده‌ ترین‌ دلائل‌ طرفداران‌ آزادی‌ اقتصادی‌ در نظام‌ اقتصاد سرمایه‌ داری‌ و نقد و بررسی‌ آنها، بررسی‌ ناسازگاری‌ نتایج‌ رقابت‌ با مصالح‌ عموم‌ مردم، ظهور نظریه‌های‌ جدید بازار و تعارض‌ آنها با اصل‌ آزادی‌ اقتصادی‌ و تحلیلِ‌ آزادی‌ اقتصادی‌ و محدودیت‌ آن‌ با ظهور نظریه‌ «حمایت»، همچنین‌ اشاره‌ به‌ نقض‌ عملی‌ «آزادی‌ اقتصادی» در کشورهای‌ سرمایه‌داری‌ و آثار اجرای‌ طرح‌ «فریدمن» بر اقتصاد شیلی‌ و نگاهی‌ به‌ سیر نظری‌ و عملی‌ از لیبرالیسم‌ سنتی‌ تا برابری‌طلبی‌ لیبرال‌منشانه‌ فصلهای‌ این‌ مقاله‌ را تشکیل‌ می‌دهد:

مقدمه‌
«آزادی‌ اقتصادی» یکی‌ از مباحث‌ اصلی‌ در ادبیات‌ اقتصادی‌ است‌ که‌ همچنان‌ اهمیت‌ خود را در مباحث‌ اقتصادی‌ حفظ‌ کرده‌ است. نظام‌ اقتصاد لیبرال‌ – سرمایه‌داری‌ از آغاز پیدایش‌ خود، از آزادی‌ اقتصادی‌ سخن‌ گفته‌ است‌ و آن‌ را از اصول‌ اساسی‌ این‌ نظام‌ معرفی‌ کرده‌ است.

تعریف‌ آزادی‌ اقتصادی

مکاتب‌ گوناگون‌ اقتصادی‌ براساس‌ اصول‌ فکری‌ و مبانی‌ خاص‌ خود به‌ تعریف‌ «آزادی‌ اقتصادی» پرداخته‌اند. این‌ مقاله، نگاهی‌ نقادانه‌ را به‌ «آزادی‌ اقتصادی‌ از منظر سرمایه‌داری» در رویکرد تحلیل‌ نظری‌ و عملکردی‌ خود دنبال‌ می‌کند و برای‌ نمونه‌ به‌ چند تعریف‌ که‌ مبتنی‌ بر نگرش‌ نظام‌ اقتصادی‌ سرمایه‌داری‌ است، می‌پردازیم.

تعریف‌ آزادی‌ اقتصادی

«آزادی‌ اقتصادی، مشتمل‌ است‌ بر آزادی‌ مشاغل، آزادی‌ رقابت، آزادی‌ تجارت‌ داخلی‌ و خارجی، آزادی‌ بانک‌ ها، آزادی‌ نرخ‌ ربع‌ و غیره‌ و به‌ عنوان‌ برنامه‌ قطعی‌ و همیشگی‌ عبارت‌ است‌ از مقاومت‌ در برابر هر نوع‌ مداخله‌ دولت‌ که‌ ضرورت‌ خاص‌ آن‌ به‌ ثبوت‌ نرسیده‌ باشد، بویژه‌ استقامت‌ در برابر سیاست‌ به‌ اصطلاح‌ حمایت‌ و سرپرستی‌ دولت.»(۱)‌ ‌ «آزادی‌ اقتصادی، اصطلاحی‌ است‌

که‌ اغلب‌ برای‌ بیان‌ آزادی‌ داد و ستد و سرمایه‌ داری‌ بازار به‌کارمی‌رود.»(۲)‌ ‌ «آزادی‌ عمل‌ و آزادی‌ عبور، دو شعار سیاست‌ اقتصادی‌ و تجارت‌ داخلی‌ و خارجی‌ فیزیوکراتها بود. مفهوم‌ شعار آزادی‌ عمل، اینست که‌ افراد در کار و انتخاب‌ مشاغل‌ و حرف، آزاد باشند و مقررات‌ و نظامات‌ مزاحم‌ اصناف‌ و دولت، حذف‌ شود. و شعار آزادی‌ عبور، شعار آزادی‌ تجارت‌ داخلی‌ و تجارت‌ خارجی‌ و شعار حذف‌ سدهای‌ گمرکی‌ و لغو قوانین‌ مزاحم‌ بازرگانی‌ بود.»

اصول نظام اقتصادی سرمایه داری

ویژگی های نظام اقتصادی سرمایه داری

«مقصود از آزادی‌ اقتصادی، داشتن‌ حق‌ اشتغال، انتخاب‌ نوع‌ شغل‌ (هر چه‌ بخواهد تولید کند یا هر خدمتی‌ را دوست‌ داشته‌ باشد عرضه‌ کند)، محل، مدت‌ و زمان‌ اشتغال، حق‌ مالکیت‌ نسبت‌ به‌ درآمد و دارایی، حق‌افزودن‌ بر دارایی‌ از راه‌ مبادلات‌ و داد و ستد بازرگانی‌ و… حق‌ مصرف‌ و بهره‌ برداری‌ از درآمد و دارایی‌ مطابق‌ تمایل‌ و اراده‌ مالک‌ و بالاخره‌ حق‌ ارث‌ بردن‌ و ارث‌ گذاردن‌ دارائیها.»

مقصود از آزادی‌ اقتصادی، آزاد بودن‌ در مقابل‌ دولت‌ و دخالتهای‌ آن‌ است. بطوری‌ که‌ در عبارتی‌ ساده، منظور از «آزادی» در ادبیات‌ اقتصادی، نفی‌ هر نوع‌ دخالت‌ دولت‌ در امور اقتصادی‌ است. در حالیکه‌ آزادی‌ حقوقی، آزاد بودن‌ نسبت‌ به‌ افراد دیگر است‌ به‌ این‌ معنا که‌ شخص‌ از جهت‌ حقوقی‌ و قانونی‌ نمی‌تواند مانع‌ دیگری‌ شود و آزادی‌ او را محدود کند. پس‌ آزادی‌ اقتصادی، چون‌ یک‌ امر حقیقی‌ و تکوینی‌ مثل‌ آزادی‌ فلسفی‌ (اختیار انسان‌ در مقابل‌ جبر او) نیست، نوعی‌ از آزادی‌ حقوقی‌ و اعتباری‌ تلقی‌ می‌شود ولی‌ دو ویژگی‌ دارد: اول، قلمرو آن‌ امور و فعالیتهای‌ اقتصادی‌ است‌ و دوم، آزاد بودن‌ در مقابل‌ دولت‌ است‌ نه‌ افراد.

پروفسور موریس‌ کرانستون‌

پروفسور موریس‌ کرانستون‌ می‌گوید:
«لیبرال‌ها افتخار می‌کردند که‌ به‌ آزادی‌ اعتقاد دارند. اما آزادی‌ از چه‌ چیز؟ پاسخ‌ به‌ این‌ سؤ‌ال‌ کلیه‌ فهم‌ انواع‌ لیبرالیسم‌ را به‌ دست‌ خواهد داد. جواب‌ لیبرال‌ انگلیسی‌ به‌ این‌ پرسش‌ روشن‌ است. مقصود از آزادی، آزادی‌ از قید و بندهای‌ دولت‌ است.»

‌پیشینه‌ تاریخی‌ نظریه‌ آزادی‌ اقتصادی

آزادی‌ اقتصاد

فهرست مطالب
چکیده
مقدمه
‌تعریف‌ «آزادی‌ اقتصادی»
پروفسور موریس‌ کرانستون
‌پیشینه‌ تاریخی‌ نظریه‌ «آزادی‌ اقتصادی»
‌بخش‌ اول: ادله‌ طرفداران‌ اقتصاد «لیبرال‌ – سرمایه‌داری»
مهمترین‌ عامل‌ محرک‌ فعالیتهای‌ اقتصادی
«شهید صدر» در رد نظریه‌ همسویی‌ منافع‌ افراد و جامعه‌
اسمیت، آزادی‌ رقابت
‌ناسازگاری‌ «نتایج‌ رقابت» با مصالح‌ عموم‌ مردم‌
«شومپیتر» و فرآیند رقابتی‌ تخریب‌ خلاق
‌آزادی‌ اقتصادی‌ یعنی‌ آزادی‌ سرمایه‌
‌نظریه‌های‌ جدید «بازار» و تعارض‌ با «اصل‌ آزادی‌ اقتصادی»
‌ظهور «نظریه‌ حمایت»
‌بخش‌ دوم: نقد عملکرد «نظریه‌ آزادی‌ اقتصادی»
‌نقض‌ عملی‌ «آزادی‌ اقتصادی» در کشورهای‌ سرمایه‌داری‌
‌آثار طرح‌ «فریدمن» بر اقتصاد شیلی‌
‌بخش‌ سوم: آزادی‌ اقتصادی‌ و عدالت‌ اقتصادی‌
کارل‌ یاسپرس‌
‌از لیبرالیسم‌ سنتی‌ تا «برابری‌طلبیِ» لیبرال‌ منشانه‌
و بقول‌ آنتونی‌ آربلاستر


این فایل با کیفیت عالی آماده خرید اینترنتی میباشد. بلافاصله پس از خرید، دکمه دانلود ظاهر خواهد شد. فایل به ایمیل شما نیز ارسال خواهد گردید.


راهنمای خرید:

  • » لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
  • » همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • » ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • » در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.